Edukasyon para sa iilan: Kung bakit Asal-Mayaman si Pedrong Maralita, Bienvinido Lumbera; Ang Pagsusuri

Isa na namang akda na isinulat ng isang magaling na manunulat ang aking nabasa. Batay sa aking pagkakaintindi, may limang dahilan kung bakit nag aasal mayaman ang mga mahihirap na mamamayan ng Pilipinas. Nais ko itong isa isahin sa blog na ito.

1. Relihiyon
Nasa kasaysayan ng Pilipinas, ang pananakop ng mga Espanol ang naging pinakamatagal. Umabot ito ng mahigit na isang daang taon. Sa mahabang panahon, nagkaroon ng pagkakataon upang maipasa sa mga Pilipino ang kanilang paniniwala. Ang mga paniniwala at iyon lang ang tama. At dahil marami sa mga Pilipino ay mangmang sa maraming bagay, tayo ay lubos na naniwala na ang lahat na itinuturo ng simbahan ay tama. Wala naman akong galit sa mga salita ng panginoon ngunit dito pumapasok ang kaisipan na mas may alam ang mga pari o madre kaya mas makapangyarihan sila. At dahil doon, pumasok sa kaisipan na kapag naturuan ng simbahan ang isang Pilipino, sila ay matalino, sila ay may kapangyarihan.

2. Kolonyalismo
Ito ay nangyari naman noong panahon ng Amerikano. Sa aking nakaraang pagsusuri ukol sa akda ni Lumbera na "Edukasyong Kolonyal: Sanhi at Bunga ng Mahabang Pagkaalipin", nakalahad rito kung paano nakaapekto ang itinanim na kaisipan na ibinigay ng mga Amerikano. Nasa akda rin ang naging mga paraan ng mga Amerikano para sa pagpapalaganap ng kanilang sariling edukasyon sa Pilipinas. Isa na rito ang kapitalismo kung saan nakatugon lamang ang mga produkto sa pangangailangan ng bansa. Pumapasok rin dito ang ating pagtangkilik sa produktong banyaga.

3. Sa Ngalan ng Paaralan
Kapag tinanong ka kung saan ka nag-aaral at ito hindi kilala, madalas sa atin ay sinasabi muna na hindi naman ito kilala kaya wag na dapat malaman ng iba. Nagkakaroon tayo ng mababang tingin sa sarili kapag nalaman nila na hindi naman kilala ang paaralan na iyong pinapasukan. Naitanim kasi sa atin na kapag nagaaral ka sa mga malalaking paaralan tulad ng Ateneo o UST, mayaman ka na nga, matalino pa. Nagiging unfair ito sa mga magaaral na kaya namang makipagsabayan sa mga magaaral ng mga kilalang paaralan lalo na kapag naghahanap na ng trabaho. Sa mga kumpanya, madalas magaganda ang ngiti ng mga maghhire sa iyo kapag ikaw ay galing sa kilalang paaralan. Kaya ang mga Pilipino, kahit na nagkanda hirap na sa kakatrabaho, pinagaaral parin nila ang kanilang mga anak sa mga paaralan na sobrang mahal ang tuition dahil ang laking balik ng "pride sa pamilya" ang natatanggap nila.

4. Pakikipagsalamuha
Maibibigay ko na halimbawa ay ang mga tumatakbo sa eleksyon. Madalas na tumatakbong baranggay captain o kagawad ay mga mayayaman at madalas nananalo pa. Kung ikaw ay isang normal na mamamayan lamang at nais tumakbo sa eleksyon, ikaw ba ay mananalo? Marahil hindi dahil kapag mayaman ka, makapangyarihan ka. Isa na rin ang kaisipan na kapag sinuportahan mo ang mga taong nasa taas, makapangyarihan ka na rin.

5. Trabaho
Nabanggit sa klase ang mga trabaho na kailangan ng bansa. Nakalahad sa akda ang mga salitang "buhay ng isipan" at "buhay ng sikmura". Napakalalim ng mga salitang ito, "buhay ng isipan" ay tumutukoy sa mga Pilipinong gustong magtrabaho batay sa kanyang hangad na gawin sa buhay. Halimbawa, isang gumuguhit na gustong gumuhit para i-express ang kaniyang nararamdaman at ipakita ang ganda ng kanyang mga likha. "buhay ng sikmura" naman ay nagbibigay kahulugan na ang isang Pilipino ay kayang isuko ang kanyang ambisyon para lang magtrabaho ng isang trabaho na hindi niya pinangarap ngunit maibubuhay ang kanyang pamilya, Halimbawa, ang isang gumuguhit ay tumigil dahil walang masyadong tumatangkilik sa kanyang gawa kaya ito ay naghanap nalang ng ibang trabaho na kailangan ng bansa tulad ng pagiging Call Center Agent. Mailalagay ko ang aking sarili sa halimbawang ito. Ako ay gustong magaral ng Journalism simula pa nung nagsimula ako sa kolehiyo, ngunit ang gusto ng aking lola na magaral ako ng Accountancy dahil mas kikita raw ako ng pera doon. Dahil sa naging desisyon ko na sumunod, hindi ako nakapagtapos, nagtrabaho sa industriya ng BPO at lumipat lipat ng kumpanya dahil ayoko talaga ng trabaho ko.

Marahil marami pang mga sanhi bakit tayo ay nag aasal mayaman sa ating bansang mahirap. Ngunit ito ang pangunahing mga dahilan at hinding hindi pa natin ito matanggal sa ating kaisipan.